Waarom je hier begint
Een keukenontwerp dat niet uitgaat van de aansluitingen, schuift de rekening door naar de montagedag. De spoelbak die in de tekening op het eiland staat, heeft daar een afvoer nodig. De inductieplaat die op het plan staat, heeft een meterkast nodig die het vermogen levert. En als de gasleiding vervalt, moet iemand hem afdoppen voordat de nieuwe kasten ervoor staan.
Daarom brengen we bij de opname eerst de bestaande aansluitingen in beeld: de meterkast, het aantal groepen, de plek van water en afvoer, de gasleiding en de afvoer voor de afzuiging. Alles wat daarvan verplaatst of uitgebreid moet worden, komt als aparte post in het voorstel.
Wat elk apparaat nodig heeft
Een overzicht van de gangbare apparaten. De exacte eisen staan in de installatievoorschriften van het apparaat; die zijn leidend.
| Apparaat | Elektra | Water en afvoer | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Inductiekookplaat | Eigen stroomdraad, perilexcontactdoos, 2 groepen (bij grote platen soms 3) | n.v.t. | Pannen moeten een magnetiseerbare bodem hebben. |
| Kookplaat met ingebouwde afzuiging | Als inductieplaat, plus voeding voor de ventilator | n.v.t. | Het afzuigkanaal loopt door of onder de onderkast; dat kost ladediepte. |
| Oven en combimagnetron | Installateurs geven zware apparaten doorgaans een eigen groep | n.v.t. | Stoomovens met vaste wateraansluiting hebben ook water en afvoer nodig. |
| Vaatwasser | Doorgaans een eigen groep | Koudwaterkraan met aansluiting en afvoer bij de spoelbak | Zo dicht mogelijk bij de spoelbak. |
| Koel- en vriescombinatie | Stopcontact achter of naast de kast | Alleen bij een ijsblokjesmaker: waterleiding | Ventilatieruimte volgens de inbouwmaten. |
| Kokendwaterkraan | Stopcontact in de spoelbakkast | Water en afvoer onder de spoelbak | Het reservoir neemt ruimte in de spoelbakkast in. |
| Afzuigkap | Stopcontact of vaste aansluiting boven de kap | n.v.t. | Bepaal vooraf of hij naar buiten afvoert of recirculeert. |
Perilex en groepen voor inductie
Een inductiekookplaat vraagt veel meer vermogen dan een gewone groep kan leveren. Daarom krijgt hij volgens Milieu Centraal een aparte stroomdraad van de meterkast naar de keuken, een speciaal stopcontact voor de perilexstekker, en twee groepen in de meterkast, bij een heel grote kookplaat soms drie. De perilexstekker is de brede stekker met vijf pinnen die je bij veel kookplaten en fornuizen ziet.
Milieu Centraal noemt voor het aanleggen van die stroomdraad met stopcontact en eventueel extra groepen een bedrag van ongeveer € 600. Dat is een landelijke indicatie; in een keuken waar de meterkast ver weg zit of de draad door betonvloeren moet, kan het meer werk zijn.
Omdat de installatie in de meterkast verandert, hoort dit werk bij een erkende installateur. Bij de oplevering hoort de groepenverklaring in de meterkast te kloppen met wat er is aangelegd.
1-fase of 3-fase: kan je meterkast het aan?
Oudere woningen hebben meestal een aansluiting van 1x25A, schrijft Milieu Centraal. Alleen voor heel grote kookplaten moet die volgens Milieu Centraal worden omgezet naar 3x25A; daarvoor noemt Milieu Centraal eenmalig ruim € 400, waarbij de jaarlijkse netbeheerkosten gelijk blijven. Een gewone inductieplaat op twee groepen werkt daarom in de meeste woningen op de bestaande 1-fase-aansluiting. Wie tegelijk een warmtepomp, een elektrische auto en een inductieplaat wil gebruiken, heeft soms nog meer nodig: 3x35A. Omzetten daarnaar kost volgens Milieu Centraal eenmalig tussen € 300 en € 500, maar de jaarlijkse netbeheerkosten liggen dan veel hoger, rond € 1.940 per jaar.
Stedin, netbeheerder in het grootste deel van Zuid-Holland, biedt bij verzwaren of verplaatsen geen 1x35A-aansluiting meer aan, alleen nog driefase. Een bestaande 1x35A mag je houden. Verzwaren vraag je aan via mijnaansluiting.nl. Stedin meldt dat het veel aanvragen ontvangt en dat de afhandeling daardoor langer duurt. Dat is de reden om dit ruim vóór de montagedatum te regelen. Wie jouw netbeheerder is, staat op je energienota.
Een alternatief voor verzwaren is volgens Milieu Centraal een voorrangsschakelaar in de meterkast: die geeft bepaalde apparaten voorrang, zodat bijvoorbeeld de kookplaat voorgaat en een ander zwaar apparaat even wacht.
Water en afvoer
De afvoer is bij het ontwerp de strengste aansluiting. Water kun je met dunne leidingen bijna overal naartoe brengen, maar een afvoer heeft afschot nodig: hij moet over de hele lengte naar beneden lopen, naar de standleiding. Hoe verder de spoelbak van de standleiding komt, hoe meer hoogte de leiding onderweg verliest. Bij een spoelbak op een eiland loopt de afvoer meestal door of onder de vloer, en dat is in een betonvloer ingrijpend werk.
Onder de spoelbak horen twee afsluitbare aansluitingen voor warm en koud water, een aansluiting voor de vaatwasser en ruimte voor de sifon. Wie een kokendwaterkraan of een waterfilter wil, heeft daar ook het reservoir en een stopcontact nodig, en dat gaat af van de opbergruimte in die kast.
Van het gas af
Wie van gas naar inductie gaat, heeft in de keuken een gasleiding die vervalt. Die moet door een erkende installateur worden afgesloten en afgedopt voordat de nieuwe kasten ervoor staan. Blijft er in huis geen gas meer over, dan kun je ook de gasaansluiting zelf laten verwijderen.
Sinds 1 februari 2024 is het verwijderen van een gasaansluiting voor huishoudens kosteloos, zolang de netbeheerder zelf het moment van de werkzaamheden bepaalt. Wil je het op een eigen gekozen moment, dan betaal je de kosten zelf. De melding doe je via mijnaansluiting.nl (stand 23 september 2026).
In Rotterdam worden wijken stap voor stap aardgasvrij gemaakt; de gemeente schrijft dat we in de toekomst op elektriciteit koken en noemt onder meer Heindijk, Korendijk, Reyeroord, Bospolder-Tussendijken en Pendrecht als wijken waar het nu gebeurt. Woon je in zo'n wijk, dan is een nieuwe keuken het logische moment om de kookgroep meteen mee te nemen.
Stopcontacten en verlichting boven het blad
Naast de vaste apparaten gebruik je op het werkblad een waterkoker, een koffiezetapparaat, een broodrooster en soms een keukenmachine. Een paar dubbele stopcontacten verdeeld over het blad voorkomt verlengsnoeren over het aanrecht. Plaats ze niet direct naast de spoelbak of vlak naast de kookplaat, en denk bij een eiland na over een oplossing in of onder het blad.
Verlichting onder de bovenkasten of in een plank maakt het werkblad schaduwvrij. De voeding daarvoor moet er zijn vóórdat de achterwand wordt geplaatst. Wie dit pas na de montage bedenkt, zit met zichtbare snoeren of een achterwand die opnieuw open moet.
De volgorde die voorkomt dat je twee keer breekt
Inventariseren
Meterkast, groepen, hoofdaansluiting, water, afvoer, gas en de afvoer van de afzuiging in beeld brengen, met foto's van de meterkast.
Keuzes vastleggen
Welke apparaten komen er en waar staan ze? Pas dan is duidelijk welke groepen en leidingen nodig zijn.
Netbeheerder op tijd
Is verzwaren nodig, dan de aanvraag direct indienen, omdat de wachttijd buiten je invloed ligt.
Leidingwerk vóór de afwerking
Nieuwe leidingen en de perilexdraad aanleggen voordat er gestuct, getegeld of geschilderd wordt.
Aansluiten na plaatsing
Apparaten worden aangesloten als kasten en werkblad staan, en daarna getest: lekt er niets, werkt elke groep.
Veelgestelde vragen
Kan een inductiekookplaat op een gewoon stopcontact?
Een volwaardige inductieplaat niet: die heeft een perilexaansluiting op twee groepen nodig. Er bestaan kleine kookplaten met één of twee zones en een gewone stekker, maar die leveren minder vermogen.
Moet ik mijn aansluiting verzwaren voor inductie?
Niet altijd. Met 1x25A en een kookplaat op twee groepen kun je meestal prima koken. Bij een heel grote kookplaat is 3x25A nodig, en met een warmtepomp of laadpaal erbij soms een nog zwaardere aansluiting. Een installateur kan dat aan de hand van je meterkast beoordelen. In een oudere woning speelt meer mee; zie een keuken in een oud huis.
Wie sluit de apparaten aan?
Water, gas en elektra horen door vakmensen te worden aangesloten die daarvoor bevoegd zijn. In ons voorstel staat per aansluiting wie het doet en wat erin zit, zodat er op de montagedag geen onduidelijkheid is.
Wat kost het om de gasaansluiting te laten verwijderen?
Sinds 1 februari 2024 niets, als de netbeheerder het moment bepaalt. Kies je zelf een datum, dan betaal je de kosten. Het afdoppen van de gasleiding in de keuken is een apart klusje voor de installateur.
Bronnen
- Inductiekookplaat: elektrisch koken, Milieu Centraal. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Nieuwe keuken: duurzaam verbouwen, Milieu Centraal. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Wie zijn we en wat doen we? Onze rol als netbeheerder, Stedin. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Waarom kan ik geen 1x35A-aansluiting meer aanvragen?, Stedin. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Verlichten of verzwaren van uw energieaansluiting, Stedin. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Verwijderen van gasaansluitingen kosteloos voor kleinverbruikers, Netbeheer Nederland. Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Verwijderen gasaansluiting, Mijnaansluiting.nl (samenwerking van de netbeheerders). Geraadpleegd op 23 september 2026.
- Aardgasvrij, Gemeente Rotterdam. Geraadpleegd op 23 september 2026.